ZAKON O POMILOVANJU("Sl. glasnik RS", br. 31/2025) |
Ovim zakonom utvrđuje se institucija nadležna za davanje pomilovanja, oblici pomilovanja, propisuju krivična djela za koja se pomilovanje ne može dati, postupanje po molbi za pomilovanje, nadležnost Komisije za pomilovanje, sadržaj odluke o pomilovanju, kao i druga pitanja u vezi sa odlučivanjem po molbi za pomilovanje.
(1) Pomilovanje osuđenim licima daje predsjednik Republike Srpske (u daljem tekstu: predsjednik Republike).
(2) Pomilovanje iz stava 1. ovog člana daje se za:
1) krivične sankcije koje je izrekao sud u Republici Srpskoj,
2) pravne posljedice osude.
(1) Pomilovanjem se poimenično određenom licu:
1) daje potpuno ili djelimično oslobađanje od izvršenja kazne,
2) zamjenjuje izrečena kazna blažom kaznom ili uslovnom osudom,
3) određuje brisanje osude,
4) ukida, odnosno određuje kraće trajanje pravne posljedice osude ili mjere bezbjednosti.
(2) Davanjem pomilovanja ne dira se u prava trećih lica koja se zasnivaju na osudi.
(1) Pomilovanje se ne može dati za krivična djela genocida, ratnog zločina, zločina protiv čovječnosti, niti za krivična djela propisana Krivičnim zakonikom Republike Srpske (u daljem tekstu: Krivični zakonik), i to: obljuba sa djetetom mlađim od petnaest godina (član 172), iskorištavanje djece za pornografiju (član 175), navođenje djeteta na prostituciju (član 180), kao i za krivična djela iz Glave XXIII - Krivična djela terorizma.
(2) Pomilovanjem se ne može ukinuti niti izreći kraće trajanje mjere bezbjednosti obavezno psihijatrijsko liječenje i čuvanje u zdravstvenoj ustanovi, obavezno psihijatrijsko liječenje na slobodi, obavezno liječenje od zavisnosti, zabrana približavanja i komunikacije sa određenim licem, obavezan psihosocijalni tretman, kao i udaljenje iz zajedničkog domaćinstva.
U slučaju da se pomilovanjem zamjenjuje izrečena kazna uslovnom osudom, primjenjuju se odredbe Krivičnog zakonika o uslovima za izricanje uslovne osude, njenom djelovanju i opozivanju, s tim što se uz uslovnu osudu ne određuje zaštitni nadzor niti se nalaže ispunjenje posebnih obaveza.
(1) Brisanjem osude pomilovanjem prestaju pravne posljedice osude.
(2) Pomilovanjem se ne može brisati osuda na kaznu doživotnog zatvora i osuda za krivično djelo učinjeno na štetu polnog integriteta djeteta.
(1) Postupak za pomilovanje pokreće se podnošenjem molbe za pomilovanje (u daljem tekstu: molba) od osuđenog lica.
(2) Pored osuđenog lica, molbu mogu podnijeti i zakonski zastupnik, bračni, odnosno vanbračni supružnik, srodnici po krvi u pravoj liniji, brat, sestra, usvojilac ili usvojenik osuđenog lica, kao lica koja u skladu sa odredbama Zakona o krivičnom postupku Republike Srpske mogu podnijeti žalbu u korist osuđenog.
(3) Molba ne zadržava izvršenje krivične sankcije.
(1) Pravo na podnošenje molbe stiče se nakon pravosnažnosti sudske odluke.
(2) Licu koje je osuđeno na kaznu doživotnog zatvora pomilovanje se ne može dati prije nego što je izdržalo dvadeset pet godina zatvora.
(1) Molba se podnosi Ministarstvu pravde (u daljem tekstu: Ministarstvo).
(2) Ako je molba podnesena drugom organu ili Ustanovi za izvršenje krivičnih i prekršajnih sankcija (u daljem tekstu: Ustanova), taj organ, odnosno Ustanova će bez odlaganja dostaviti molbu Ministarstvu i o tome obavijestiti podnosioca molbe.
(3) Osuđeno lice koje se nalazi na izdržavanju kazne zatvora, molbu upućuje Ministarstvu putem Ustanove u kojoj kaznu izdržava.
(4) Ustanova je dužna da uz molbu dostavi izvještaj o fizičkom i psihičkom stanju i ponašanju osuđenog lica, uključujući i druge podatke koji bi mogli biti značajni za postupanje po molbi.
(1) Molba treba da sadrži:
1) lične podatke osuđenog lica (ime i prezime, uključujući i prijašnja imena i prezimena, imena i prezimena roditelja, datum i mjesto rođenja, prebivalište, državljanstvo),
2) podatke o porodičnim prilikama osuđenog lica (broj djece, posebno maloljetne, obaveze izdržavanja),
3) podatke o radu i obrazovanju osuđenog lica, uz navođenje izvora izdržavanja u slučaju nezaposlenosti,
4) podatke o sudskoj odluci (naziv suda koji je donio sudsku odluku, broj sudske odluke, datum kada je sudska odluka postala pravosnažna, činjenični opis krivičnog djela, naziv krivičnog djela i član zakona koji ga propisuje, podatke o pravosnažno izrečenoj krivičnoj sankciji),
5) podatke o naknadi ili umanjenju štete prouzrokovane krivičnim djelom kao i o oduzimanju imovinske koristi pribavljene krivičnim djelom,
6) podatke da li se osuđeno lice nalazi na izdržavanju kazne, odnosno da li je novčana kazna izvršena,
7) podatke o ranijoj osuđivanosti (za koja krivična djela je osuđen i na koju krivičnu sankciju),
8) navode o postojanju neizvršenih finansijskih obaveza prema budžetu Republike Srpske,
9) medicinsku dokumentaciju, preporuke, mišljenja relevantnih institucija ili druge dokaze koji potkrepljuju navode iz obrazloženja,
10) podatak da li se protiv osuđenog lica vodi krivični postupak za drugo krivično djelo.
(2) Pored podataka iz stava 1. ovog člana, molba sadrži i:
1) obrazloženje,
2) izjavu kojom podnosilac potvrđuje da su podaci i navodi u molbi istiniti i tačni,
3) izjavu da će osuđeno lice poštovati pravni poredak Republike Srpske i Bosne i Hercegovine,
4) datum podnošenja, potpis i adresu podnosioca.
(1) Ministarstvo će rješenjem odbaciti molbu ako je:
1) molba podnesena od neovlaštenog lica,
2) molba podnesena prije pravosnažnosti sudske odluke,
3) molba podnesena prije proteka rokova predviđenih članom 8. stav 2. i članom 13. ovog zakona,
4) u međuvremenu krivična sankcija izvršena, izdržana, oproštena ili zastarjela,
5) lice koje je ovlašteno na podnošenje molbe tu molbu povuklo,
6) umrlo osuđeno lice.
(2) Protiv rješenja iz stava 1. ovog člana nije dozvoljena žalba, ali se može pokrenuti upravni spor kod nadležnog suda.
(1) Ukoliko ne odbaci molbu, Ministarstvo će obavijestiti Ustanovu u kojoj lice kaznu izdržava i sud koji je vodio prvostepeni krivični postupak i od njih zatražiti podatke koji mogu biti od značaja za sastavljanje izvještaja o molbi.
(2) Organi iz stava 1. ovog člana obavezni su bez odgađanja dostaviti podatke koje je zatražilo Ministarstvo, podatke koji mogu biti od značaja za sastavljanje izvještaja o molbi, kao i obrazloženo mišljenje o podnesenoj molbi sa naročito naznačenim razlozima za pomilovanje i protiv pomilovanja.
(1) Molba se može ponoviti nakon isteka jedne godine od dana posljednje odluke o molbi, a ako je izrečena kazna zatvora koja ne prelazi jednu godinu ili blaža kazna, molba se može ponoviti nakon šest mjeseci od dana posljednje odluke o molbi.
(2) Kada je izrečena kazna doživotnog zatvora, nova molba se može podnijeti tek nakon isteka tri godine od dana donošenja posljednje odluke o molbi.
(1) Radi efikasnijeg postupanja po molbama za pomilovanje, ministar pravde (u daljem tekstu: ministar) imenuje Komisiju za pomilovanje (u daljem tekstu: Komisija).
(2) Komisija ima pet članova, koju čine jedan predstavnik Ministarstva i četiri nezavisna člana iz relevantne stručne oblasti.
(3) Komisija se imenuje na period od četiri godine.
(4) Komisija bira predsjedavajućeg iz reda svojih članova i donosi poslovnik o radu većinom glasova.
(5) Komisija ima sekretara, koji obavlja stručne i administrativne poslove iz nadležnosti i za potrebe Komisije.
(1) U slučaju postojanja sukoba interesa (srodnik po krvi u pravoj liniji, u pobočnoj liniji do četvrtog stepena zaključno, bračni supružnik ili vanbračni partner ili srodnik po tazbini do drugog stepena zaključno, pa i onda kada je brak prestao, pristrasnost po bilo kojoj osnovi), a koji može dovesti u pitanje objektivnost i nepristrasnost rada, član Komisije kod kojeg se utvrdi sukob interesa ne može učestvovati u radu Komisije.
(2) Član Komisije koji sazna za okolnosti koje ga dovode u sukob interesa, obavezan je da podnese ministru obrazložen zahtjev za utvrđivanje postojanja sukoba interesa
(3) Ukoliko se utvrdi postojanje sukoba interesa, zamjena člana Komisije vrši se po istom postupku po kojem se član i imenuje.
(4) O postojanju sukoba interesa odlučuje ministar rješenjem koje je konačno, a protiv kojeg se može pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom.
(1) Komisija sastavlja izvještaj o molbi, koji sadrži:
1) lične podatke osuđenog lica (ime i prezime, uključujući i prijašnja imena i prezimena, imena i prezimena roditelja, prebivalište, državljanstvo, datum i mjesto rođenja),
2) podatke o porodičnim prilikama osuđenog lica (broj djece, posebno maloljetne, obaveza izdržavanja), 3) podatke o radu i obrazovanju osuđenog lica, uz navođenje izvora izdržavanja u slučaju nezaposlenosti,
4) podatke o sudskoj odluci (naziv suda koji je donio sudsku odluku, broj sudske odluke, datum kada je sudska odluka postala pravosnažna, podatke o pravosnažno izrečenoj krivičnoj sankciji, činjenični opis krivičnog djela, naziv krivičnog djela i član zakona koji ga propisuje),
5) podatke o izvršenju kazne zatvora i druge krivične sankcije, a za lica koja nisu upućena na izdržavanje kazne, podatke o razlozima zbog kojih osuđeno lice nije upućeno na izdržavanje kazne i za koji period je odgođeno izvršenje, da li je osuđeno lice na uslovnom otpustu i do kada,
6) podatke o ponašanju osuđenog lica (o pridržavanju pravila i naredbi Ustanove, o odnosu prema drugim osuđenim licima i zaposlenicima, o pogodnostima i mjerama disciplinskog kažnjavanja i slično),
7) podatke o fizičkom i psihičkom stanju osuđenog lica,
8) podatke o ranijoj osuđivanosti (za koja krivična djela je osuđen i na koju krivičnu sankciju i da li je kazna i druga krivičnopravna sankcija izvršena),
9) podatke o naknadi ili umanjenju štete prouzrokovane krivičnim djelom i o oduzimanju imovinske koristi pribavljene krivičnim djelom,
10) podatak da li se protiv osuđenog lica vodi krivični postupak za drugo krivično djelo,
11) obrazloženo mišljenje Ustanove o pomilovanju i suda koji je vodio prvostepeni krivični postupak iz člana 12. stav 2. ovog zakona.
(2) Sastavni dio izvještaja iz stava 1. ovog člana čini obrazložen prijedlog Komisije o podnesenoj molbi.
(1) Članovi Komisije imaju pravo na naknadu za rad u Komisiji, s tim da visina pojedinačne naknade ne može preći iznos od 1/3 prosječne bruto plate ostvarene u Republici Srpskoj za protekli mjesec.
(2) Član Komisije iz Ministarstva pravo na naknadu ostvaruje u skladu sa propisima kojima se regulišu plate i naknade zaposlenih u organima uprave Republike Srpske
(3) Naknada se isplaćuje nakon održane sjednice Komisije, a o visini naknade iz stava 1. ovog člana odlučuje ministar rješenjem.
Ministarstvo dostavlja predsjedniku Republike molbu zajedno sa izvještajem iz člana 16. ovog zakona.
(1) Odluka o pomilovanju (u daljem tekstu: odluka) sadrži:
1) oblik pomilovanja koji se daje,
2) ime i prezime, imena roditelja, državljanstvo, datum i mjesto rođenja lica na koje se odluka odnosi,
3) podatke o sudskoj odluci (naziv suda koji je donio sudsku odluku, broj sudske odluke i godinu pravosnažnosti sudske odluke, koja je krivična sankcija izrečena, naziv krivičnog djela i član zakona koji ga propisuje),
4) mišljenje suda koji je vodio prvostepeni krivični postupak, mišljenje Ustanove, kao i prijedlog Komisije.
(2) Odluka iz stava 1. ovog člana objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srpske" i stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja.
(1) Odluka se posredstvom Ministarstva dostavlja licu na koje se odnosi.
(2) O odluci iz stava 1. ovog člana Ministarstvo obavještava podnosioca molbe, sud koji je vodio prvostepeni krivični postupak i Ustanovu.
(1) Predsjednik Republike dostavlja informaciju Narodnoj skupštini Republike Srpske o odlukama o pomilovanju donesenim tokom prethodne kalendarske godine.
(2) Informacija iz stava 1. ovog člana dostavlja se najkasnije do 31. marta tekuće godine za prethodnu kalendarsku godinu.
(3) Informacija sadrži broj i oblik datih pomilovanja, zakonske nazive krivičnih djela za koja su pomilovanja data, kao i mišljenje suda koji je vodio prvostepeni krivični postupak, Ustanove, kao i prijedlog Komisije.
Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o pomilovanju ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 34/06).
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srpske".