Zastava Srbije | Zastava Crne Gore

NACRT ZAKONA O VISOKOM OBRAZOVANJU: Prema Nacrtu zakona, postupak akreditacije visokoškolskih ustanova propisan je kao obavezan i predstavlja novinu u odnosu na važeći Zakon. Akreditacija studijskih programa je nužna radi međunarodne uporedivosti visokoškolskih kvalifikacija koje se stiču u sistemu visokog obrazovanja u RS


Poslanici Narodne skupštine Republike Srpske razmatrali su 24. maja 2016. godine Nacrt zakona o visokom obrazovanju. Prema Nacrtu zakona, postupak akreditacije visokoškolskih ustanova propisan je kao obavezan i predstavlja novinu u odnosu na važeći Zakon o visokom obrazovanju ("Sl. glasnik RS", br. 73/2010, 104/2011, 84/2012, 108/2013 i 44/2015 - dalje: Zakon). Akreditacija studijskih programa je nužna radi međunarodne uporedivosti visokoškolskih kvalifikacija koje se stiču u sistemu visokog obrazovanja u Republici Srpskoj.

Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske je u više navrata upozoreno na međunarodnim konferencijama, na kojima se govorilo o visokom obrazovanju, da diplome stečene u Republici Srpskoj uskoro neće biti više priznavane u evropskom prostoru visokog obrazovanja bilo radi daljeg nastavka školovanja bilo zapošljavanja ukoliko ne budu sticane na akreditovanim visokoškolskim ustanovama odnosno ukoliko postupak akreditacije ne bude pravilo u visokom obrazovanju u Republici Srpskoj.

Postupak akreditacije visokoškolskih ustanova i studijskih programa ne može se i ne smije zamijeniti postupkom rangiranja visokoškolskih ustanova jer se prilikom rangiranja uglavnom cijeni samo određeni aspekt visokoškolske ustanove (npr. vidljivost na internetu visokoškolske ustanove, broj citiranih radova akademskog osoblja, broj nobelovaca...). Ministarstvo prosvjete i kulture nema nadležnost da vrši rangiranje i nigdje u svijetu ga ne vrše ministarstva, već različite specijalizovane organizacije.

Nacrt zakona stavlja naglasak na integrisani univerzitet kao glavnog aktera u oblasti visokog obrazovanja. Pri tome se posebno vodilo računa da u ovom Nacrtu zakona nema odredbi koje daju pravni subjektivitet organizacionim jedinicama. Važećim Zakonom smo započeli uvođenje integrisanog univerziteta, ali se u njemu nalaze i određene odredbe koje su davale pravni subjektivitet organizacionim jedinicama. Obaveza daljeg jačanja integrisanog univerziteta je propisna Strategijom razvoja obrazovanja Republike Srpske 2016-2021. godine, koja je usvojena u aprilu 2016. godine.

Pooštreni su kadrovski, prostorni i materijalno-tehničkih uslovi za osnivanje visokoškolskih ustanova i studijskih programa, a posebno onih koji izvode studijske programe iz oblasti zdravlja i zaštite zdravlja, obrazovanja nastavnika i prava. Postupak osnivanja visokoškolskih ustanova, javnih i privatnih, te postupak izdavanja dozvole za izvođenje studijskog programa su uređeni u odnosu na važeći Zakon u kojem je u ovom dijelu bilo dosta pravnih praznina, što je dovodilo do pravne nesigurnosti u toku postupka osnivanja visokoškolske ustanove ili studijskog programa, a na štetu Ministarstva ili podnosioca zahtjeva.

Osnivanje novih visokoškolskih ustanova i studijskih programa, prema Nacrtu zakona, vršiće se isključivo u skladu sa Mrežom visokoškolskih ustanova i studijskih programa u Republici Srpskoj, koja sadrži podatke na osnovu kojih se utvrđuju potrebe za osnivanjem novih visokoškolskih ustanova i studijskih programa i projekcije osnivanja novih visokoškolskih ustanova, vodeći računa o stvarnim potrebama za osnivanjem određenog studijskog programa.

Cilj donošenja pomenute mreže je sprečavanje neplanskog osnivanja visokoškolskih ustanova i studijskih programa u Republici Srpskoj. Podsjećamo da broj studijskih programa sva tri cuklusa u akademskoj 2015/16. godini iznosi 541, a da je u akademskoj 2009/10. godini registrovano ukupno 215 studijskih programa. Istovremeno, broj upisanih studenata u akademskoj 2009/10. godini iznosio je 43.928 a u akademskoj 2015/16. godini 37.420. U periodu od pet godina broj studijskih programa se povećao za 326, a broj studenata se smanjio za 6.508.

Ovim Nacrtom zakona kao novina predviđeno je preciznije određivanje pojmova akademskih i strukovnih studija, univerziteta i visoke škole, zajedničkog studijskog programa, cjeloživotnog učenja, uvođenje kategorije samofinansirajućeg studenta, pooštravanje uslova za izbor u akademska zvanja, a sve s ciljem podizanja kvaliteta u oblasti visokog obrazovanja u Republici Srpskoj.

U narednom periodu očekuje se dalji pad broja upisanih studenata s obzirom da je zabilježen i trend smanjenja broja svršenih srednjoškolaca koji konkurišu za upis u prvu godinu studija. Tako je 2013. godine srednju školu završilo 12.180 učenika, a 2016. godine će srednju školu završiti 8.977 učenika, što je manje za 3.203 studenta. Broj studijskih programa se povećao za 326, a broj srednjoškolaca se smanjio za 3.203. I pored ovako velikog broja studijskih programa, podnesen je 81 zahtjev da se u 2016. godini osnuju novi studijski programi.


Izvor: Vebsajt Ministarstvo prosvjete i kulture, 24.5.2016.