Zastava Srbije

ZAKON O NOTARIMA: Neupitna zakonitost isprava sačinjenih u zakonom propisanoj formi

09.03.2020.


Ministarstvo pravde u Vladi Republike Srpske raspisalo je dana, 22.05.2018. godine, konkurs za izbor notara za službena sjedišta u Banjoj Luci (5 notara), Bijeljini (2 notara), Prijedoru (2 notara), Modriča, Doboj, Nevesinje, Rogatica, Sokolac, Kneževo, Vlasenica, Lopare, Srebrenica, Srbac, Čelinac, Trebinje (1 notara). Javni konkurs raspisan je prema uslovima propisanim u izmjenama Zakona o notarima iz 2017. godine.

Presudama Okružnog suda u Banjoj Luci poništen je postupak za izbor za notara za službena sjedišta u Banjoj Luci (4), Bijeljini i Doboju, a na snazi su ostala rješenja o izboru notara u Prijedoru, Trebinju i Modriči.

Odlukom Ustavnog suda Republike Srpske broj: U-94/17 od 28. novembra 2018. godine ("Sl. glasnik RS", br. 113/2018), neustavnim su oglašene odredbe člana 20. tačka 1, člana 33. stav 1. i člana 38. stav 2. Zakona o notarima ("Sl. glasnik RS", br. 86/2004, 2/2005, 74/2005, 76/2005 - ispr., 91/2006, 37/2007, 74/2007 - odluka US, 50/2010, 78/2011, 20/2014, 68/2017, 113/2018 - odluka US i 82/2019). Navedene odredbe propisivale su uslove za obavljanje službe notara, potrebu za notarskim pomoćnicima i uslove za njihovo imenovanje, kao i platu notarskih pomoćnika.

Radi sprovođenja Odluke Ustavnog suda Republike Srpske i omogućavanja raspisivanja konkursa za izbor notara jer je pojedinim notarima prestala služba zbog godina starosti dok u pojedinim sjedištima nije ni bilo zainteresovanih kandidata, bilo je neophodno pristupiti izmjenama i dopunama Zakona o notarima. U tom smislu Vlada Republike Srpske, utvrdila je Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o notarima - po hitnom postupku, koji je stupio na snagu dana, 12.10.2019. godine, kada su izmijenjene, između ostalog i odredbe koje su se ticale državljanstva kandidata koji obavlja poslove notara sa službenim sjedištem u Republici Srpskoj.

Shodno navedenom, izmjenama Zakona bilo neophodno pristupiti radi provođenja Odluke Ustavnog suda Republike Srpske, a ne presuda koje donesene po okončanju postupka izbora.

Pored izmjena vezanih za Odluku Ustavnog suda Republike Srpske, bilo je neophodno pristupiti izmjenama zakona koji se tiču postupka izbora notara jer je polaganje notarskog ispita organizovano 2006. i 2009. godine, te 2017. godine. Prilikom polaganja notarskog ispita 2006. i 2009. godine, za sve kandidate važila su ista pravila i procedure te se ispit polagao pred jednom komisijom. Izmjenama Zakona o notarima iz 2017. godine, propisana su nova pravila vezana za polaganje notarskog ispita te se isti od tog perioda polagao pred različitim komisijama.

S obzirom da su ocjene dodjeljeljivane od različitih članova Komisije te da je na postupak polaganja bilo primjedbi od strane kandidata zbog dodjeljivanja ocjena, odredba Zakona o notarima koja je propisivala da će se kod izbora između više kandidata koji ispunjavaju uslove prvenstveno uzeti u obzir njihov uspjeh na notarskom ispitu, vrsta pravnih poslova na kojima su radili kao i rezultati koje su u radu postigli postala je predmet analize i prema mišljenju Ministarstva bilo je neophodno pristupiti njenoj izmjeni.

Izmjenama Zakona o notarima izmjenjene su i odredbe koje se tiču vršilaca dužnosti notara jer važeći Zakon o notarima, između ostalog propisuje mjesto obavljanja notarske službe kao i pravne poslove za koje je obavezna notarska obrada isprava.

Članom 43., propisano da notar obavlja notarsku službu isključivo u svom službenom sjedištu, a član 68., pravne poslove za koje je obavezana notarska obrada isprava koje se odnosi na:

  • pravne poslove o regulisanju imovinskih odnosa između bračnih drugova, kao i između lica koja žive u vanbračnoj životnoj zajednici;
  • raspolaganja imovinom maloljetnih i poslovno nesposobnih lica; pravne poslove kojima se obećava neko činjenje kao poklon, s tim što se nedostatak notarske forme u ovom slučaju nadomješta izvršenjem obećanog činjenja;
  • pravne poslove čiji je predmet prenos ili sticanje vlasništva ili drugih stvarnih prava na nekretninama;
  • osnivačka akta privrednih društava.

 Odlukom Vlade Republike Srpske o određivanju broja notara i njihovom službenom sjedištu ("Sl. glasnik RS", br. 17/2006, 14/2008 i 17 /2010), određen je broj potrebnih notara za područje Republike Srpske, njihovo službeno sjedište, te broj notara pojedinačno za svako sjedište. Po jedan notar određen je za službana sjedišta i to u:

  • Bratuncu (područje opštine Bratunac),
  • Brodu (područje opštine Brod),
  • Derventi (područje opštine Derventa),
  • Kotor Varoši (područje opštine Kotor Varoš),
  • Modriči (područje opštine Modriča i Vukosavlje),
  • Šamcu (područje opštine Šamac, Pelagićevo, Donji Žabari),
  • Palama (područje opštine Pale i Istočni Stari Grad),
  • Višegradu (područje opštine Višegrad, Rudo i Ustiprača),
  • Nevesinju (područje opštine Nevesinje, Gacko i Istočni Mostar),
  • Rogatici (područje opštine Rogatica),
  • Sokocu (područje opštine Sokolac),
  • Kneževu (područje opštine Kneževo),
  • Loparama (područje opštine Lopare),
  • Srebrenici (područje opštine Srebrenica),
  • Srpcu (područje opštine Srbac) i Čelincu (područje opštine Čelinac).

Takođe, u službenom sjedištu u Vlasenici (za područje opštine Vlasenica, Šekovići, Han Pijesak i Milići) određena su dva notara, ali ovo sjedište nije popunjeno.

S obzirom da je za određen broj sjedišta određen po jedan notar i da veći broj službenih sjedišta nikad nije popunjen, a da je važeći Zakon o notarima propisivao da vršilac dužnosti notara može završiti samo započete poslove od strane notara, građani i privredni subjekti nisu bili u mogućnosti ostvarivati svoja prava blagovremeno.

U tom smislu izmijenjene su odredbe koje se tiču vršilaca dužnosti notara te je, kao i u svim zakonodavstvima u okruženju, dato ovlaštenje vršiocima dužnosti notara da imaju sva prava i obaveze kao i notar, u skladu sa ovim zakonom.

Kada je u pitanju zakonitost isprava koje su sačinjene od strane notara koji su izabrani 2018. godine, a čije je imenovanje osporeno u sudskom postupku, želimo naglasiti da su notarske isprave sačinjene u zakonom propisanoj formi kao da i njihova zakonitost nije dovedena u pitanje.

Ministarstvo pravde u Vladi Republike Srpske, u narednom periodu, planira raspisati konkurs za sva upražnjena mjesta notara u Republici Srpskoj, u skladu sa Odlukom Vlade Republike Srpske o određivanju broja notara.


IZVOR: Vebsajt Ministarstvo pravde RS, 06.03.2020.

Naslov: Redakcija